สมุนไพรควบคุมในไทยปี 2569 ยังถูกกฎหมายไหม
อัปเดตล่าสุด
คำตอบสั้น ๆ: ถูกกฎหมายบางส่วน สมุนไพรควบคุมชนิดนี้ไม่ใช่ยาเสพติดแล้ว แต่ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2568 ช่อดอกเป็นสมุนไพรควบคุมที่ซื้อได้เฉพาะเมื่อมีใบสั่งเท่านั้น การขายเพื่อสันทนาการเป็นสิ่งต้องห้าม ส่วนกฎหมายฉบับใหม่ยังเป็นร่าง ณ วันที่ 19 ตุลาคม 2569 กฎที่ใช้อยู่ตอนนี้จึงเป็นไปตามด้านล่าง
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- สถานะ: ไม่ใช่ยาเสพติด ช่อดอกเป็น "สมุนไพรควบคุม"
- การซื้อช่อดอก: ต้องมีใบสั่ง ภ.ท. 33 จากผู้ประกอบวิชาชีพที่มีใบอนุญาต ใช้ได้ไม่เกิน 30 วัน
- สิ่งที่ห้าม: การขายเพื่อสันทนาการ การขายออนไลน์และผ่านตู้หยอดเหรียญ และการโฆษณา
- สิ่งที่รออยู่: ร่างกฎหมายที่คณะรัฐมนตรีอนุมัติเมื่อ 22 กันยายน 2569 ยังไม่ผ่านการพิจารณา
ตอนนี้อะไรถูกกฎหมายบ้าง
สมุนไพรชนิดนี้ถูกถอดออกจากบัญชียาเสพติดในปี 2565 และยังไม่ได้ถูกนำกลับเข้าไป สิ่งที่เปลี่ยนคือวิธีขายช่อดอก (ดอกแห้ง) ตั้งแต่ปลายเดือนมิถุนายน 2568 กระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้เป็นสมุนไพรควบคุม ร้านที่มีใบอนุญาตขายได้เฉพาะผู้ที่แสดงใบสั่งที่ยังใช้ได้ และใบสั่งแต่ละใบครอบคลุมไม่เกิน 30 วัน มีรายงานว่าผลิตภัณฑ์ที่มีสาร THC ต่ำกว่า 0.2% เช่น ผลิตภัณฑ์ CBD หลายชนิด ยังขายได้โดยไม่ต้องมีใบสั่ง
อะไรที่ผิดกฎหมาย
- การขายช่อดอกเพื่อสันทนาการ
- การขายออนไลน์ ผ่านตู้หยอดเหรียญ หรือการโฆษณาทุกรูปแบบ ตามประกาศของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.)
- การขายในพื้นที่สาธารณะที่กำหนด เช่น วัด หอพัก สวนสาธารณะ สวนสัตว์ และสวนสนุก (ททท.)
- ร้านที่ให้สูบในร้าน โดยเฉพาะกับลูกค้าที่เดินเข้ามาเอง อาจดำเนินการนอกกฎหมาย (ททท.)
- การสูบในที่สาธารณะ อาจถือเป็นเหตุรำคาญ และมีรายงานค่าปรับสูงสุด 25,000 บาท
- การนำออกนอกประเทศไทย หลายประเทศถือเป็นยาเสพติด จึงอาจถูกจับที่ด่านได้
อะไรเปลี่ยนไปบ้าง และเมื่อไร
| วันที่ | สิ่งที่เปลี่ยน | แหล่งที่มา |
|---|---|---|
| 22 กันยายน 2569 | คณะรัฐมนตรีอนุมัติร่างกฎหมายควบคุมตั้งแต่การปลูกจนถึงการขาย ขั้นต่อไปคือเสนอรัฐสภา | The Edge Malaysia |
| เมษายน ถึง พฤษภาคม 2569 | กฎกระทรวงฉบับใหม่กำหนดการอนุญาตสำหรับการวิจัย ส่งออก ขาย และแปรรูปสมุนไพรควบคุม ยื่นขอได้เฉพาะสถานที่ที่มีใบอนุญาต เช่น โรงพยาบาล คลินิก ร้านขายยา และร้านสมุนไพรที่จดทะเบียน เจ้าหน้าที่ต้องผ่านการอบรม และต้องเก็บบันทึกไว้อย่างน้อยหนึ่งปี | Pattaya Mail |
| มกราคม 2569 | ร้านจำหน่ายต้องมีผู้ประกอบวิชาชีพที่มีใบอนุญาตประจำร้าน | Thaiger |
| ปลายมิถุนายน 2568 | ช่อดอกเป็นสมุนไพรควบคุม ต้องมีใบสั่ง และห้ามขายเพื่อสันทนาการ ขายออนไลน์ และโฆษณา | ททท., Tilleke & Gibbins |
| มิถุนายน 2565 | ถอดออกจากบัญชียาเสพติด | ททท. |
จะมีกฎหมายใหม่ไหม
มี แต่ยังเป็นร่าง คณะรัฐมนตรีอนุมัติเมื่อ 22 กันยายน 2569 และต้องเสนอรัฐสภาต่อ ยังไม่มีรายงานวันลงมติหรือวันบังคับใช้ ในเดือนกรกฎาคม The Star รายงานว่าร่างนี้รับฟังความคิดเห็นประชาชนเสร็จแล้วเมื่อต้นเดือนมิถุนายน เนื้อหาที่มีรายงาน: ผู้ปลูกต้องขึ้นทะเบียนแปลงปลูก ร้านที่ต้องการขายต่อต้องเป็นสถานพยาบาลที่มีใบอนุญาตและมีผู้ประกอบวิชาชีพประจำ ใบอนุญาตเดิมจะทยอยหมดอายุ และบทลงโทษจะสูงขึ้น The Edge ระบุว่าใบอนุญาตทยอยหมดอายุถึงปี 2571 ส่วน The Star ให้ตัวเลขต่างออกไป ทั้งสองรายงานไม่ได้กล่าวถึงกฎเฉพาะสำหรับนักท่องเที่ยว จนกว่ากฎหมายจะผ่าน กฎปัจจุบันยังใช้อยู่
จะกลับไปเป็นยาเสพติดไหม
ยังไม่มี The Star รายงานว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขกล่าวว่าการนำกลับเข้าบัญชียาเสพติดต้องออกกฎหมายแยกตามกฎหมายยาเสพติด และต้องทำร่างกฎหมายควบคุมให้เสร็จก่อน
คำถามที่พบบ่อย
ตอนนี้ยังซื้อสมุนไพรควบคุมในไทยได้ไหม
ได้ แต่ช่อดอกต้องมีใบสั่ง ภ.ท. 33 จากผู้ประกอบวิชาชีพที่มีใบอนุญาตในไทยเท่านั้น พบผู้ประกอบวิชาชีพได้ที่คลินิกที่มีใบอนุญาต หรือใช้บริการแพทย์ทางไกลอย่าง Botanic RX เพื่อรับใบสั่ง
นักท่องเที่ยวซื้อได้ไหม
ได้เฉพาะผ่านใบสั่งแบบเดียวกัน อ่าน นักท่องเที่ยวซื้อสมุนไพรควบคุมในไทยได้ไหม
ไทยกลับไปทำให้ผิดกฎหมายอีกแล้วหรือ
ไม่ได้กลับไปเป็นยาเสพติด แต่ช่อดอกถูกควบคุมเข้มงวดและห้ามขายเพื่อสันทนาการ ยังซื้อได้เมื่อมีใบสั่ง
ตรวจสอบกฎล่าสุดได้ที่ไหน
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก โทร 0 2257 7042 (จันทร์ถึงศุกร์ 08:30 ถึง 16:00 น.) หรือสายด่วนสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา 1556
แหล่งที่มา (ภาษาอังกฤษ)
ไม่ใช่บริการฉุกเฉิน: โทร 1669 บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์หรือทางกฎหมาย